COMPOT: Calibration-Optimized Matrix Procrustes Orthogonalization for Transformers Compression
Organizations: Fundamental Research Center MWS AI · ITMO
Abstract
Post-training compression of Transformer models commonly relies on truncated singular value decomposition (SVD). However, enforcing a single shared subspace can degrade accuracy even at moderate compression. Sparse dictionary learning provides a more flexible union-of-subspaces representation, but existing approaches often suffer from iterative dictionary and coefficient updates. We propose COMPOT (Calibration-Optimized Matrix Procrustes Orthogonalization for Transformers), a training-free compression framework that uses a small calibration dataset to estimate a sparse weight factorization. COMPOT employs orthogonal dictionaries that enable closed-form Procrustes updates for the dictionary and analytical single-step sparse coding for the coefficients, eliminating iterative optimization. To handle heterogeneous layer sensitivity under a global compression budget, COMPOT further introduces a one-shot dynamic allocation strategy that adaptively redistributes layer-wise compression rates. Extensive experiments across diverse architectures and tasks show that COMPOT consistently delivers a superior quality-compression trade-off over strong low-rank and sparse baselines, while remaining fully compatible with post-training quantization for extreme compression. Code is available here.
Figures & tables
| Accuracy | Perplexity | |||||||||||
| Method | CR | PIQA | Hella Swag | LAMBADA | ARC-e | ARC-c | SciQ | Race | MMLU | Avg. | Wiki Text | LAMBADA |
| Llama3 8B | – | 80.7 | 79.1 | 75.6 | 77.7 | 53.5 | 93.9 | 40.3 | 62.2 | 70.4 | 7.3E+00 | 3.1E+00 |
| SVD-LLM | 71.1 | 58.4 | 59.3 | 55.5 | 34.0 | 86.4 | 35.5 | 32.6 | 54.1 | 4.1E+01 | 1.1E+01 | |
| CoSpaDi | 75.2 | 66.5 | 73.8 | 66.5 | 41.6 | 89.5 | 38.2 | 42.8 | 61.8 | 2.0E+01 | 4.3E+00 | |
| COMPOT † | 0.2 | 77.8 | 72.7 | 69.4 | 71.0 | 44.5 | 89.8 | 41.0 | 50.1 | 64.5 | 1.3E+01 | 5.2E+00 |
| SVD-LLM | 65.8 | 46.4 | 38.1 | 41.9 | 27.7 | 70.0 | 31.8 | 27.2 | 43.6 | 1.5E+02 | 6.1E+01 | |
| Method | Training-free | CR | Perplexity | Accuracy | ||||||||
| WikiText-2 | C4 | Openb. | ARC_e | WinoG. | HellaS. | ARC_c | PIQA | MathQA | Avg. | |||
| Llama2-7B | — | 5.49 | 7.27 | 44.0 | 74.6 | 69.0 | 76.3 | 45.5 | 78.6 | 28.4 | 59.5 | |
| Dobi-SVD † | ✗ | 0.2 | 9.39 | 19.70 | 32.8 | 47.6 | 58.5 | 51.5 | 29.3 | 65.2 | 22.7 | 43.9 |
| COMPOT | ✓ | 6.22 | 9.34 | 30.4 | 72.6 | 67.6 | 51.8 | 39.6 | 76.4 | 26.2 | 52.1 | |
| Dobi-SVD † | ✗ | 0.4 | 17.50 | 55.58 | 29.2 | 34.4 | 54.4 | 35.4 | 24.5 | 57.3 | 21.3 | 36.6 |
| COMPOT | ✓ | 8.91 | 20.40 | 25.2 | 63.1 | 63.5 | 39.6 | 28.5 | 67.0 | 23.6 | 44.4 | |
| Methods | Llama-7B | OPT-6.7B | Llama3-8B |
| WikiText-2 / C4 | WikiText-2 / C4 | WikiText-2 / C4 | |
| Original | 5.67 / 7.33 | 10.92 / 12.57 | 6.14 / 9.47 |
| SVD-LLM V2 | 7.12 / 10.47 | 13.46 / 17.72 | 8.01 / 11.72 |
| SVD-LLM V2 (repr.) | 8.09 / 16.29 | — / — | 47.58 / 73.33 |
| COMPOT | 6.52 / 9.63 | 10.92 / 13.17 | 8.64 / 18.29 |
| Accuracy | Perplexity | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Method | CR | PIQA | Hella Swag | LAMBADA | ARC-e | ARC-c | SciQ | Race | MMLU | Avg. | Wiki Text | LAMBADA |
| Llama3 8B | 80.7 | 79.1 | 75.6 | 77.7 | 53.5 | 93.9 | 40.3 | 62.2 | 70.4 | 7.3E+00 | 3.1E+00 | |
| ReplaceMe | 0.22 | 73.1 | 65.7 | 42.1 | 65.9 | 43.7 | 86.4 | 35.4 | 51.7 | 58.0 | 3.4E+01 | 2.0E+01 |
| LLM-Pruner | 75.5 | 67.5 | 51.0 | 62.1 | 36.6 | 87.8 | 35.1 | 25.0 | 55.1 | 1.6E+01 | 1.1E+01 | |
| COMPOT | 0.20 | 78.0 | 73.5 | 70.5 | 71.3 | 45.3 | 91.0 | 40.1 | 52.4 | 65.3 | 1.2E+01 | 4.6E+00 |
| ReplaceMe | 0.31 | 66.6 | 53.8 | 24.0 | 50.7 | 37.9 | 77.3 | 34.0 | 30.6 | 46.9 | 6.7E+01 | 1.3E+02 |
| Method | Weight memory | Quant. CR | Factor. CR | PPL |
|---|---|---|---|---|
| GPTQ-3bit | 2.8 GB | 0.81 | N/A | 16.28 |
| SVD-LLM V2+GPTQ-4bit | 2.8 GB | 0.75 | 0.25 | 9.97 |
| COMPOT † +GPTQ-4bit | 2.8 GB | 0.75 | 0.25 | 9.93 |
| COMPOT+GPTQ-4bit | 2.8 GB | 0.75 | 0.25 | 9.62 |
| Method | MMMU | OCRBench | RealWorldQA | MMStar |
|---|---|---|---|---|
| Original | 52.6 | 82.6 | 69.7 | 63.2 |
| SVD-LLM | 29.2 | 35.1 | 52.9 | 31.6 |
| COMPOT † | 41.9 | 64.1 | 59.2 | 50.8 |
| COMPOT | 44.7 | 66.9 | 62.2 | 54.2 |
| Method | CR | ||
|---|---|---|---|
| Whisper Large V3 | - | 2.74 | 4.53 |
| SVD-LLM | 0.2 | 4.12 | 6.8 |
| COMPOT † | 0.2 | 2.46 | 4.51 |
| SVD-LLM | 0.3 | 12.78 | 15.54 |
| COMPOT † | 0.3 | 2.74 | 5.21 |
Appendix figures & tables20 assets
Supplementary material from the paper’s appendix.
Appendix
| Accuracy | Perplexity | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Method | CR | PIQA | Hella Swag | LAMBADA | ARC-e | ARC-c | SciQ | Race | MMLU | Avg. | Wiki Text | LAMBADA |
| Llama3.2-1B | – | 74.5 | 63.7 | 63.0 | 60.5 | 36.2 | 88.3 | 37.8 | 37.0 | 57.6 | 1.2E+01 | 5.7E+00 |
| SVD-LLM | 62.1 | 36.4 | 24.4 | 36.0 | 25.1 | 64.9 | 29.0 | 23.0 | 37.6 | 1.7E+02 | 1.7E+02 | |
| CoSpaDi | 66.1 | 42.9 | 38.4 | 39.9 | 26.0 | 71.6 | 31.7 | 24.8 | 42.7 | 6.4E+01 | 3.5E+01 | |
| COMPOT † | 69.7 | 52.1 | 42.1 | 49.9 | 30.2 | 81.8 | 33.9 | 28.5 | 48.5 | 2.5E+01 | 2.1E+01 | |
| COMPOT | 0.2 | 70.6 | 54.6 | 47.6 | 52.5 | 31.1 | 81.6 | 35.7 | 26.7 | 50.1 | 2.1E+01 | 1.4E+01 |
| Accuracy | Perplexity | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Method | CR | PIQA | Hella Swag | LAMBADA | ARC-e | ARC-c | SciQ | Race | MMLU | Avg. | Wiki Text | LAMBADA |
| Qwen3-0.6B | – | 67.5 | 47.4 | 40.0 | 55.6 | 34.3 | 83.5 | 33.7 | 40.2 | 50.3 | 2.6E+01 | 2.5E+01 |
| SVD-LLM | 57.0 | 33.0 | 12.6 | 33.6 | 24.8 | 54.9 | 29.5 | 26.1 | 33.9 | 3.1E+03 | 7.3E+03 | |
| CoSpaDi | 59.3 | 37.5 | 18.7 | 37.2 | 27.1 | 68.6 | 32.4 | 26.6 | 38.4 | 1.9E+03 | 9.4E+02 | |
| COMPOT † | 62.2 | 40.6 | 15.9 | 41.3 | 29.6 | 70.8 | 33.0 | 26.3 | 40.0 | 1.4E+03 | 4.2E+02 | |
| COMPOT | 0.2 | 61.2 | 42.6 | 20.6 | 42.9 | 28.8 | 74.0 | 32.3 | 24.9 | 40.9 | 7.0E+01 | 1.9E+02 |
| Accuracy | |||||||
| Method | CR | BBH | GPQA | IFEVAL | MATH HARD | MMLU Pro | MUSR |
| Qwen3-0.6B | – | 36.85 | 28.27 | 27.58 | 12.69 | 24.26 | 31.35 |
| SVD-LLM | 28.95 | 24.75 | 25.3 | 0 | 11.29 | 35.58 | |
| COMPOT † | 29.2 | 27.94 | 27.22 | 1.06 | 12.81 | 35.19 | |
| COMPOT | 0.2 | 30.19 | 25.34 | 25.9 | 0.91 | 14.81 | 33.2 |
| SVD-LLM | 29.73 | 25.5 | 24.34 | 0 | 11.22 | 33.73 | |
| Layer | Dimensions | SVD-LLM | CoSpaDi | COMPOT | Speedup over CoSpaDi |
|---|---|---|---|---|---|
| model.layers.0.mlp.up_proj | (2048, 8192) | 1.96 | 508.82 | 17.84 | 28.52x |
| model.layers.0.mlp.down_proj | (8192, 2048) | 13.99 | 255.51 | 19.23 | 13.29x |
| model.layers.0.mlp.gate_proj | (2048, 8192) | 2.19 | 522.17 | 17.78 | 29.37x |
| model.layers.0.self_attn.q_proj | (2048, 2048) | 1.98 | 154.01 | 5.37 | 28.68x |
| model.layers.0.self_attn.k_proj | (2048, 512) | 1.03 | 44.70 | 1.99 | 22.41x |
| model.layers.0.self_attn.v_proj | (2048, 512) | 0.50 | 44.56 | 1.77 | 25.12x |
| Relative | Accuracy | Perplexity | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Method | Tolerance | PIQA | HellaSwag | LAMBADA | ARC-e | ARC-c | SciQ | Race | MMLU | Avg. | WikiText | LAMBADA |
| Llama 3.2-1B | – | 0.7453 | 0.6366 | 0.6295 | 0.6047 | 0.3620 | 0.8830 | 0.3779 | 0.3700 | 0.5761 | 11.57 | 5.73 |
| COMPOT † | 0.6779 | 0.4758 | 0.3503 | 0.4541 | 0.2645 | 0.7680 | 0.3368 | 0.2463 | 0.4467 | 33.61 | 31.13 | |
| COMPOT † | 0.6736 | 0.4894 | 0.3728 | 0.4760 | 0.2816 | 0.7930 | 0.3292 | 0.2453 | 0.4576 | 29.12 | 29.19 | |
| COMPOT † | 0.6823 | 0.5026 | 0.3831 | 0.4773 | 0.2969 | 0.7980 | 0.3455 | 0.2638 | 0.4687 | 26.08 | 27.38 | |
| COMPOT † | 0.6931 | 0.5136 | 0.3887 | 0.4794 | 0.3029 | 0.8060 | 0.3378 | 0.2710 | 0.4741 | 24.20 | 26.01 | |
| Accuracy | Perplexity | |||||||||||
| Method | ratio | PIQA | HellaSwag | LAMBADA | ARC-e | ARC-c | SciQ | Race | MMLU | Avg. | WikiText | LAMBADA |
| Llama 3.2-1B | – | 0.7453 | 0.6366 | 0.6295 | 0.6047 | 0.3620 | 0.8830 | 0.3779 | 0.3700 | 0.5761 | 11.57 | 5.73 |
| COMPOT † | 1.2 | 0.6420 | 0.4027 | 0.3022 | 0.3960 | 0.2577 | 0.7250 | 0.3110 | 0.2311 | 0.4085 | 73.73 | 83.31 |
| COMPOT † | 1.4 | 0.6665 | 0.4573 | 0.3664 | 0.4369 | 0.2790 | 0.7790 | 0.3139 | 0.2487 | 0.4434 | 35.38 | 41.48 |
| COMPOT † | 1.6 | 0.6877 | 0.4909 | 0.4069 | 0.4726 | 0.2918 | 0.7990 | 0.3340 | 0.2582 | 0.4676 | 25.29 | 29.75 |
| COMPOT † | 1.8 | 0.6915 | 0.5142 | 0.4306 | 0.4853 | 0.2918 | 0.8140 | 0.3445 | 0.2585 | 0.4788 | 19.95 | 26.18 |
| Method | CR | MMMU val | OCRBench | RealWorldQA | MMStar | Average |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Qwen 3 VL 8B | – | 0.5256 | 0.8259 | 0.6967 | 0.6315 | 0.67 |
| SVD-LLM | 0.20 | 0.2922 | 0.3510 | 0.5294 | 0.3161 | 0.37 |
| COMPOT † | 0.20 | 0.4189 | 0.6410 | 0.5922 | 0.5080 | 0.54 |
| COMPOT | 0.20 | 0.4467 | 0.6690 | 0.6222 | 0.5417 | 0.57 |
| SVD-LLM | 0.30 | 0.2333 | 0.2120 | 0.2562 | 0.0398 | 0.19 |
| COMPOT † | 0.30 | 0.3378 | 0.5260 | 0.5137 | 0.3574 | 0.43 |
| Method | CR | ||
|---|---|---|---|
| Whisper Base-EN | - | 4.40 | 10.40 |
| SVD-LLM | 0.05 | 32.37 | 32.18 |
| COMPOT † | 0.05 | 5.41 | 12.34 |
| SVD-LLM | 0.10 | 52.80 | 51.02 |
| COMPOT † | 0.10 | 5.88 | 12.75 |
| SVD-LLM | 0.15 | 85.64 | 83.31 |
| Llama-13B | Llama-30B | |||
| Method | PPL | Avg. Acc. | PPL | Avg. Acc. |
| Original | 5.09 | 0.59 | 4.10 | 0.61 |
| FWSVD | 15.98 | 0.43 | 20.54 | 0.42 |
| ASVD | 6.74 | 0.54 | 22.71 | 0.44 |
| SVD-LLM | 6.61 | 0.55 | 5.63 | 0.57 |
| SVD-LLM v2 | 5.46 | 0.56 | 4.71 | 0.60 |
| Method | Target CR | Fact. CR | Quant. CR | WikiText | C4 | Openb. | Arc_e | WinoG. | HellaS. | Arc_c | PIQA | MathQA | Average |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Llama2 7B | — | — | — | 5.49 | 7.27 | 44.0 | 74.6 | 69.0 | 76.3 | 45.5 | 78.6 | 28.4 | 59.5 |
| Dobi-SVD* | 0.2 | 0.2 | — | 9.39 | 19.70 | 32.8 | 47.6 | 58.5 | 51.5 | 29.3 | 65.2 | 22.7 | 43.9 |
| Dobi-SVD | -0.6 | 0.5 | 5.92 | 8.68 | 42.2 | 72.3 | 69.1 | 72.9 | 44.0 | 78.1 | 27.5 | 58.0 | |
| COMPOT | 0.2 | — | 6.22 | 9.34 | 30.4 | 72.6 | 67.6 | 51.8 | 39.6 | 76.4 | 26.2 | 52.1 | |
| Dobi-SVD* | 0.4 | 0.4 | — | 17.50 | 55.58 | 29.2 | 34.4 | 54.4 | 35.4 | 24.5 | 57.3 | 21.3 | 36.6 |
| Dobi-SVD | -0.2 | 0.5 | 7.89 | 14.23 | 37.2 | 59.4 | 62.7 | 60.6 | 35.0 | 72.1 | 25.5 | 50.4 |