FINER: MLLMs Hallucinate under Fine-grained Negative Queries
Organizations: Technical University of Munich · Munich Center for Machine Learning · Helmholtz Munich · Google · LTCI, Télécom Paris, Institut Polytechnique de Paris, France
Abstract
Multimodal large language models (MLLMs) struggle with hallucinations, particularly with fine-grained queries, a challenge underrepresented by existing benchmarks that focus on coarse image-related questions. We introduce FIne-grained NEgative queRies (FINER), alongside two benchmarks: FINER-CompreCap and FINER-DOCCI. Using FINER, we analyze hallucinations across four settings: multi-object, multi-attribute, multi-relation, and ``what'' questions. Our benchmarks reveal that MLLMs hallucinate when fine-grained mismatches co-occur with genuinely present elements in the image. To address this, we propose FINER-Tuning, leveraging Direct Preference Optimization (DPO) on FINER-inspired data. Finetuning four frontier MLLMs with FINER-Tuning yields up to 24.2% gains (InternVL3.5-14B) on hallucinations from our benchmarks, while simultaneously improving performance on eight existing hallucination suites, and enhancing general multimodal capabilities across six benchmarks. Code, benchmark, and models are available at https://explainableml.github.io/finer-project/.
Figures & tables
| FINER-CompreCap | FINER-DOCCI | ||||||||
| Models | Size | Multi-obj | Multi-attr | Multi-rel | Wh | Multi-obj | Multi-attr | Multi-rel | Wh |
| Random Guess | - | 4.0 | 4.0 | 4.0 | 4.0 | 4.0 | 4.0 | 4.0 | 4.0 |
| LRV-V2 [ 24 ] | 13B | 6.1 | 6.8 | 5.6 | 4.0 | 6.3 | 5.4 | 6.1 | 5.2 |
| LLaVA-RLHF [ 40 ] | 13B | 11.4 | 2.0 | 1.1 | 6.9 | 7.3 | 3.0 | 5.1 | 5.3 |
| RLHF-V [ 54 ] | 13B | 13.4 | 6.1 | 1.6 | 10.8 | 13.2 | 7.2 | 8.1 | 7.0 |
| OPA-DPO [ 52 ] | 13B | 10.9 | 3.0 | 2.2 | 6.9 | 8.1 | 5.5 | 8.3 | 8.0 |
| Models | M.S. | Text | Chart | M.P. | N.B. | V ∗ | Avg. |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| OmniLMM - 12B | 39.7 | 64.5 | 24.2 | 69.7 | 26.9 | 52.9 | 46.3 |
| +RLAIF-V | 40.9 | 64.5 | 25.1 | 70.0 | 19.4 | 54.4 | 45.7 |
| LLaVA-1.6-7B | 37.6 | 63.7 | 54.4 | 65.0 | 15.7 | 53.9 | 48.4 |
| +FINER-Tuning | 39.2 | 63.9 | 54.9 | 68.7 | 19.8 | 55.0 | 50.3 |
| Qwen2.5 - VL-7B | 63.7 | 84.9 | 87.0 | 76.7 | 34.1 | 72.7 | 69.8 |
| +FINER-Tuning | 64.7 | 85.1 | 86.4 | 77.3 | 34.1 | 72.8 | 70.1 |
| Method | Q.Type | FINER-CompreCap | Other | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Neg | Both | Obj | Attr | Rel | Wh | RePOPE | M.S. | |
| Base | - | - | 74.2 | 71.9 | 49.8 | 25.5 | 91.5 | 68.0 |
| +SFT | ✓ | 47.4 | 59.7 | 53.8 | 38.7 | 69.1 | 61.7 | |
| +SFT | ✓ | 37.5 | 49.5 | 55.2 | 18.9 | 92.2 | 63.3 | |
| +DPO | ✓ | 75.8 | 75.2 | 52.4 | 29.8 | 93.1 | 68.3 | |
| +DPO | ✓ | 76.5 | 78.3 | 64.1 | 36.1 | 93.1 | 68.3 | |
| Train Subset | FINER-CompreCap | Other | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Obj | Attr | Rel | Wh | RePOPE | M.S. | |
| Base | 74.2 | 71.9 | 49.8 | 25.5 | 91.5 | 68.0 |
| Obj | 78.8 | 76.4 | 54.2 | 28.7 | 93.5 | 67.9 |
| Attr | 71.3 | 76.7 | 56.8 | 26.5 | 91.5 | 68.2 |
| Rel | 69.2 | 73.0 | 66.7 | 24.1 | 91.4 | 67.7 |
| Wh | 75.9 | 75.3 | 55.0 | 46.5 | 92.9 | 68.3 |
| FINER-CompreCap | FINER-DOCCI | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Obj | Attr | Rel | Obj | Attr | Rel | |
| Acc. (%) | 96.4 | 91.5 | 82.8 | 96.1 | 88.3 | 85.1 |
| Benchmark | Counts | # Re-gen. | ||
|---|---|---|---|---|
| C-SG | Obj | 0.8 | 3505 | 320 |
| Attr | 0.8 | 4509 | 414 | |
| Rel | 0.4 | 3494 | 173 | |
| D-SG | Obj | 0.8 | 24,528 | 3,242 |
| Attr | 0.4 | 52,911 | 2,827 | |
| Rel | 0.8 | 15,342 | 2,143 |
| FINER-CompreCap | FINER-DOCCI | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| obj | attr | rel | obj | attr | rel | |
| Acc. (%) | 89.8 | 91.1 | 94.1 | 89.5 | 88.3 | 82.8 |
| Benchmark | Setting | # pairs | |
|---|---|---|---|
| FINER-C | |||
| - | |||
| FINER-D | |||
| Config | Llava-1.6-7B | Qwen2.5VL-7B | InternVL3.5-8B | InternVL3.5-14B |
|---|---|---|---|---|
| Training Data | 40K | 120K | 160K | 160K |
| Global BS | 64 | |||
| Optimizer | AdamW [ 29 ] | |||
| Learning rate | ||||
| Total epochs | 1 | |||
| Warm up ratio | 0.1 | |||
| Category | Count | Percentage |
|---|---|---|
| natural_image | 176,881 | 78.13% |
| screenshot_ui | 36,701 | 16.21% |
| chart_graph | 8,061 | 3.56% |
| document_text | 4,739 | 2.09% |
| Fitered? | FINER-CompreCap | Other | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Obj | Attr | Rel | Wh | RePOPE | M.S. | |
| - | 74.2 | 71.9 | 49.8 | 25.5 | 91.5 | 68.0 |
| Yes | 76.8 | 78.6 | 62.8 | 36.1 | 93.1 | 68.1 |
| No | 76.5 | 78.3 | 64.1 | 36.1 | 93.1 | 68.3 |
| POPE | RePOPE | AMBER | ||||||||
| Models | Size | Ran. | Pop. | Adv. | Ran. | Pop. | Adv. | Exis. | Attr. | Rel. |
| OmniLMM | 12B | 89.3 | 87.8 | 87.1 | 95.1 | 93.2 | 93.1 | 85.6 | 94.2 | 80.7 |
| +RLAIF-V | 12B | 89.0 0.3 | 87.5 0.3 | 86.8 0.3 | 95.0 0.1 | 92.8 0.4 | 92.6 0.5 | 86.1 0.5 | 90.2 4.0 | 85.7 5.0 |
| LLaVA-1.6 [ 26 ] | 7B | 89.7 | 88.4 | 86.6 | 93.9 | 92.1 | 91.0 | 82.0 | 93.6 | 58.7 |
| +FINER-Tuning | 7B | 90.4 0.7 | 88.8 0.4 | 87.2 0.6 | 94.9 1.0 | 92.9 0.8 | 91.8 0.8 | 83.5 1.5 | 92.6 1.0 | 78.8 20.1 |
| Qwen2.5-VL [ 4 ] | 7B | 87.0 | 86.5 | 85.8 | 93.6 | 91.9 | 91.7 | 84.1 | 95.7 | 75.6 |
| HallBench | CRPE_R | HaloQuest | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Models | aAcc. | fAcc. | qAcc. | Sub. | Pred. | Obj. | Tot. | VC. | IC. | FP. |
| LLaVA-1.6-7B | 33.0 | 10.6 | 8.3 | 61.7 | 52.6 | 61.6 | 56.5 | 50.5 | 38.0 | 42.9 |
| +FINER-Tuning | 36.3 3.3 | 17.4 6.8 | 13.0 4.7 | 62.6 0.9 | 51.7 0.9 | 59.8 1.8 | 56.0 0.5 | 50.5 | 57.0 19.0 | 73.9 31.0 |
| Qwen2.5-VL-7B | 65.4 | 35.8 | 40.0 | 77.2 | 66.1 | 71.7 | 69.9 | 66.5 | 76.0 | 79.2 |
| +FINER-Tuning | 68.5 3.1 | 40.0 4.2 | 43.6 3.6 | 77.9 0.7 | 67.0 0.9 | 72.4 0.7 | 70.7 0.8 | 65.9 0.6 | 86.7 10.7 | 87.5 8.3 |
| InternVL-3.5-8B | 71.0 | 45.1 | 47.0 | 75.6 | 63.3 | 70.8 | 67.7 | 66.5 | 51.2 | 64.4 |
| AMBER_G | ||||
|---|---|---|---|---|
| Models | CHAIR | COVER | Hal | Cog |
| Qwen2.5-VL-7B | 5.3 | 64.0 | 27.1 | 1.9 |
| +FINER-Tuning | 5.0 0.3 | 64.7 0.7 | 25.9 1.2 | 1.6 0.3 |
| InternVL-3.5-8B | 6.9 | 61.3 | 49.9 | 3.1 |
| +FINER-Tuning | 6.3 0.6 | 61.4 0.1 | 47.0 2.9 | 2.5 0.6 |
| InternVL-3.5-14B | 7.9 | 68.6 | 57.6 | 5.4 |
| Method | POPE | AMBER | MMHal | HaloQuest |
|---|---|---|---|---|
| Acc. | Acc. | HR. | Score | |
| LLaVA-1.5-7B | 85.9 | 74.7 | 54.0 | 22.6 |
| +HALVA [ 38 ] | 84.8 | 83.4 | 54.0 | 23.9 |
| +HA-DPO [ 57 ] | 86.9 | 78.1 | 60.0 | - |
| +DoLA [ 9 ] | 85.7 | 74.5 | 56.0 | 22.9 |
| +RLAIF-V [ 55 ] | 85.2 | 76.8 | 32.3 | - |
| FINER-CompreCap | FINER-DOCCI | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Multi-obj | Multi-attr | Multi-rel | Wh | Multi-obj | Multi-attr | Multi-rel | Wh |
| 92.5 | 92.5 | 97.5 | 95.0 | 92.5 | 95.0 | 90.0 | 90.0 |