CoSpaDi: Compressing LLMs via Calibration-Guided Sparse Dictionary Learning
Organizations: Fundamental Research Center MWS AI · ITMO
Abstract
Post-training LLM compression often relies on low-rank approximations, which force all columns of a projection matrix to share a single low-dimensional subspace. We propose CoSpaDi, a training-free compression framework that replaces this single-subspace assumption with a union-of-subspaces model via sparse dictionary learning. CoSpaDi factorizes each weight matrix into a dense dictionary and column-sparse coefficients, allowing different columns to select different subsets of dictionary atoms at the same storage budget. To preserve model behavior, we use calibration activations to transform functional reconstruction into a standard dictionary learning problem. Across LLaMA and Qwen models, CoSpaDi improves accuracy-compression and perplexity-compression trade-offs over SVD-based and structured pruning baselines at 20-40% compression ratios, while naturally supporting sparse-dense computation and post-training quantization of sparse coefficients.
Figures & tables
| Accuracy | Perplexity | |||||||||||
| Method | CR | PIQA | HellaSwag | LAMBADA | ARC-e | ARC-c | SciQ | RACE | MMLU | Avg. | WikiText | LAMBADA |
| LLaMA-3-8B | – | 80.7 | 79.1 | 75.6 | 77.7 | 53.5 | 93.9 | 40.3 | 62.2 | 70.4 | 7.3E+00 | 3.1E+00 |
| SVD-LLM | 71.1 | 58.4 | 59.3 | 55.5 | 34.0 | 86.4 | 35.5 | 32.6 | 54.1 | 4.1E+01 | 1.1E+01 | |
| CoSpaDi | 0.2 | 75.2 | 66.5 | 73.8 | 66.5 | 41.6 | 89.5 | 38.2 | 42.8 | 61.8 | 2.0E+01 | 4.3E+0 0 |
| SVD-LLM | 65.8 | 46.4 | 38.1 | 41.9 | 27.7 | 70.0 | 31.8 | 27.2 | 43.6 | 1.5E+02 | 6.1E+01 | |
| CoSpaDi | 0.3 | 70.5 | 56.2 | 61.3 | 54.2 | 33.5 | 85.7 | 36.2 | 32.2 | 53.7 | 4.5E+01 | 9.2E+00 |
| Accuracy | Perplexity | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Method | CR | PIQA | HellaSwag | LAMBADA | ARC-e | ARC-c | SciQ | RACE | MMLU | Avg. | WikiText | LAMBADA |
| LLaMA-3-8B | 80.7 | 79.1 | 75.6 | 77.7 | 53.5 | 93.9 | 40.3 | 62.2 | 70.4 | 7.3E+00 | 3.1E+00 | |
| ReplaceMe | 0.22 | 73.1 | 65.7 | 42.1 | 65.9 | 43.7 | 86.4 | 35.4 | 51.7 | 58.0 | 3.4E+01 | 2.0E+01 |
| LLM-Pruner | 75.5 | 67.5 | 51.0 | 62.1 | 36.6 | 87.8 | 35.1 | 25.0 | 55.1 | 1.6E+01 | 1.1E+01 | |
| CoSpaDi | 0.2 | 75.2 | 66.5 | 73.8 | 66.5 | 41.6 | 89.5 | 38.2 | 42.8 | 61.8 | 2.0E+01 | 4.3E+00 |
| ReplaceMe | 0.31 | 66.6 | 53.8 | 24.0 | 50.7 | 37.9 | 77.3 | 34.0 | 30.6 | 46.9 | 6.7E+01 | 1.3E+02 |
| Method | CR | Accuracy (% (unnorm)) | Perplexity | |||||||||
| PIQA | HellaSwag | LAMBADA | ARC-e | ARC-c | SciQ | RACE | MMLU | Avg. | WikiText | LAMBADA | ||
| LLaMA-2-7B | – | 78.9 (78.0) | 76.1 (57.3) | 73.8 | 74.2 (76.0) | 45.8 (42.7) | 91.4 (93.9) | 39.7 | 40.8 | 65.1 (62.8) | 8.70 | 3.38 |
| SVD-LLM | 0.2 | 73.1 (72.1) | 60.3 (44.4) | 63.9 | 55.0 (62.0) | 32.0 (29.1) | 79.5 (89.2) | 36.6 | 25.5 | 53.2 (52.9) | 20.18 | 6.33 |
| CoSpaDi (per-layer) | 74.5 (73.6) | 64.5 (47.7) | 70.0 | 61.5 (67.2) | 35.2 (34.0) | 85.4 (91.3) | 39.2 | 28.0 | 57.3 (56.4) | 15.97 | 4.58 | |
| Basis Sharing | 71.1 (70.2) | 60.0 (43.4) | 62.8 | 60.5 (65.5) | 37.8 (33.5) | 85.0 (90.8) | 34.7 | 25.0 | 54.6 (53.2) | 15.17 | 7.03 | |
| CoSpaDi (grouped) | 75.3 (74.5) | 66.3 (48.8) | 71.1 | 68.1 (71.3) | 39.3 (37.3) | 88.5 (92.2) | 38.5 | 27.0 | 59.3 (57.6) | 11.73 | 4.42 | |
| Method | Global CR | UG CR | Avg. | Wiki | LAMB. | Tok/s |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Dense baseline | – | – | 70.4 | 7.3 | 3.1 | 44.0 |
| SVD-LLM UG | 0.22 | 0.40 | 53.5 | 56.2 | 8.5 | 53.3 |
| CoSpaDi UG | 0.22 | 0.40 | 61.9 | 25.0 | 2.8 | 48.0 |
| SVD-LLM UG | 0.27 | 0.50 | 43.8 | 213.0 | 54.5 | 52.5 |
| CoSpaDi UG | 0.27 | 0.50 | 54.8 | 52.0 | 5.8 | 50.5 |
| Method | 1 user | 4 users | 8 users | 16 users |
|---|---|---|---|---|
| Dense baseline | 77 | 290 | 589 | 1344 |
| SVD-LLM UG | 99 | 386 | 798 | 1332 |
| CoSpaDi UG | 96 | 376 | 758 | 1515 |
Appendix figures & tables17 assets
Supplementary material from the paper’s appendix.
Appendix
| Method | Perplexity | |
|---|---|---|
| WikiText | C4 | |
| LLaMA-7B | 5.67 | 7.33 |
| SVD-LLM V2, reported | 7.12 | 10.47 |
| SVD-LLM V2, reproduced | 8.09 | 16.29 |
| CoSpaDi | 8.12 | 10.26 |
| Method | Target CR | Remapping | WikiText-2 | C4 | Avg. Acc. |
|---|---|---|---|---|---|
| LLaMA-7B | – | – | 5.67 | 7.33 | 0.550 |
| Dobi-SVD ∗ , reported | 0.2 | No | 8.54 | 10.01 | 0.456 |
| Dobi-SVD, reported | 0.2 | Yes | 6.08 | 7.83 | 0.507 |
| Dobi-SVD, reproduced | 0.2 | Yes | 6.08 | 8.49 | 0.533 |
| CoSpaDi | 0.2 | No | 8.12 | 10.26 | 0.508 |
| Dobi-SVD ∗ , reported | 0.4 | No | 13.54 | 23.54 | 0.380 |
| Hyperparameter | Value |
|---|---|
| Random seed | 42 |
| K-SVD iterations | 60 |
| Ratio | 2.0 |
| Dictionary update solver | power-iteration K-SVD |
| Power iterations | 8 |
| OMP batch size | 8192 |
| Accuracy | Perplexity | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Calibration data | Method | PIQA | HellaSwag | LAMBADA | ARC-e | ARC-c | SciQ | RACE | MMLU | Avg. | WikiText | LAMBADA |
| SVD-LLM | 62.13 | 36.43 | 24.43 | 36.03 | 25.09 | 64.90 | 29.00 | 22.98 | 37.62 | 1.69E+02 | 1.70E+02 | |
| RefinedWeb | CoSpaDi | 66.05 | 42.88 | 38.39 | 39.94 | 26.02 | 71.60 | 31.67 | 24.83 | 42.67 | 6.37E+01 | 3.51E+01 |
| SVD-LLM | 63.50 | 36.20 | 12.70 | 46.20 | 25.80 | 67.50 | 26.50 | 24.00 | 37.80 | 2.82E+02 | 9.24E+02 | |
| Alpaca | CoSpaDi | 65.50 | 40.10 | 21.20 | 48.10 | 27.60 | 74.70 | 29.60 | 25.40 | 41.53 | 1.79E+02 | 2.60E+02 |
| SVD-LLM | 58.30 | 35.50 | 23.10 | 40.60 | 25.30 | 69.50 | 24.80 | 23.10 | 37.53 | 1.04E+02 | 1.91E+02 | |
| Accuracy | Perplexity | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| # Calib. samples | Method | PIQA | HellaSwag | LAMBADA | ARC-e | ARC-c | SciQ | RACE | MMLU | Avg. | WikiText | LAMBADA |
| SVD-LLM | 59.30 | 35.30 | 19.80 | 35.10 | 24.10 | 58.80 | 28.30 | 23.10 | 35.48 | 2.03E+02 | 3.04E+02 | |
| 64 | CoSpaDi | 62.00 | 39.20 | 33.90 | 40.10 | 25.30 | 71.10 | 30.30 | 23.30 | 40.65 | 1.15E+02 | 6.38E+01 |
| SVD-LLM | 60.00 | 35.80 | 19.00 | 35.30 | 24.30 | 60.20 | 27.10 | 23.00 | 35.59 | 1.95E+02 | 3.16E+02 | |
| 128 | CoSpaDi | 62.80 | 39.80 | 31.20 | 39.00 | 25.20 | 68.30 | 30.40 | 23.20 | 39.99 | 1.15E+02 | 7.84E+01 |
| SVD-LLM | 62.13 | 36.43 | 24.43 | 36.03 | 25.09 | 64.90 | 29.00 | 22.98 | 37.62 | 1.69E+02 | 1.70E+02 | |
| CR | SVD-LLM Avg. | CoSpaDi Avg. | Gain | Gain / |
|---|---|---|---|---|
| 0.2 | 0.3762 | 0.4267 | +0.0505 | |
| 0.3 | 0.3022 | 0.3367 | +0.0346 | |
| 0.4 | 0.2621 | 0.2753 | +0.0132 |
| Component | Time (min) | Share (%) |
|---|---|---|
| Sparse coding (OMP) | 178.5 | 27.6 |
| Dictionary update (K-SVD) | 467.6 | 72.3 |
| Misc. overhead | 0.7 | 0.1 |
| Total | 646.8 | 100.0 |
| Model / Setting | Applied eq. | Quant. coeff. | Dictionary | Coeff. values | Mask / indices | Full total |
| LLaMA-3.2-1B | – | No | – | – | – | 1856 |
| CoSpaDi, CR=20% | Eq. 10 | No | 990 | 438 | 54 | 1484 |
| Eq. 11 | Yes | 1018 | 408 | 58 | 1484 | |
| CoSpaDi, CR=30% | Eq. 10 | No | 866 | 383 | 47 | 1298 |
| Eq. 11 | Yes | 890 | 357 | 51 | 1298 | |
| CoSpaDi, CR=40% | Eq. 10 | No | 743 | 329 | 41 | 1113 |
| Accuracy | Perplexity | |||||||||||
| Method | CR | PIQA | HellaSwag | LAMBADA | ARC-e | ARC-c | SciQ | RACE | MMLU | Avg. | WikiText | LAMBADA |
| Qwen3-14B | – | 79.9 | 78.9 | 67.9 | 82.8 | 60.2 | 96.5 | 43.3 | 77.2 | 73.3 | 1.1E+01 | 3.7E+00 |
| SVD-LLM | 76.2 | 67.6 | 69.1 | 69.8 | 46.8 | 91.0 | 42.9 | 62.5 | 65.8 | 1.8E+01 | 4.1E+00 | |
| CoSpaDi | 0.2 | 77.3 | 71.7 | 72.0 | 73.3 | 51.3 | 91.9 | 43.1 | 65.8 | 68.3 | 1.6E+01 | 3.4E+00 |
| SVD-LLM | 72.0 | 59.7 | 61.5 | 62.6 | 39.3 | 88.9 | 41.5 | 52.0 | 59.7 | 2.3E+01 | 6.5E+00 | |
| CoSpaDi | 0.3 | 74.6 | 64.2 | 69.0 | 65.3 | 43.6 | 90.7 | 42.5 | 58.0 | 63.5 | 2.0E+01 | 4.2E+00 |
| Accuracy | Perplexity | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Method | CR | PIQA | HellaSwag | LAMBADA | ARC-e | ARC-c | SciQ | RACE | MMLU | Avg. | WikiText | LAMBADA |
| LLaMA-3-8B | – | 80.7 | 79.1 | 75.6 | 77.7 | 53.5 | 93.9 | 40.3 | 62.2 | 70.4 | 7.3E+00 | 3.1E+00 |
| SVD-LLM | 0.4 | 60.3 | 34.5 | 11.4 | 32.4 | 24.5 | 44.2 | 25.7 | 23.1 | 32.0 | 5.5E+02 | 1.3E+03 |
| Wanda 2:4 | 0.44 | 62.4 | 39.7 | 0.8 | 41.9 | 25.6 | 74.7 | 26.8 | 23.4 | 36.9 | 2.1E+02 | 5.7E+03 |
| CoSpaDi | 0.4 | 63.7 | 41.4 | 30.3 | 39.1 | 26.6 | 68.5 | 30.5 | 25.4 | 40.7 | 1.8E+02 | 1.2E+02 |
| Model | CR | IFEval | BBH | MATH | GPQA | MUSR | MMLU-Pro |
| (%) | (%) | (%) | (%) | (%) | (%) | ||
| Qwen3-8B | — | 39.2 | 60.9 | 52.6 | 36.2 | 43.1 | 47.7 |
| SVD-LLM | 25.5 | 41.0 | 1.1 | 28.4 | 39.8 | 26.3 | |
| CoSpaDi | 0.2 | 28.9 | 45.3 | 2.0 | 28.6 | 42.1 | 31.5 |
| SVD-LLM | 22.9 | 34.4 | 1.0 | 25.6 | 41.4 | 18.8 | |
| CoSpaDi | 0.3 | 25.2 | 38.2 | 1.0 | 24.8 | 38.4 | 22.8 |
| Method | Global CR | Accuracy | Perplexity | |||||||||
| PIQA | HellaSwag | LAMBADA | ARC-e | ARC-c | SciQ | Race | MMLU | Avg. | Wiki | LAMBADA | ||
| LLaMA-3-8B | – | 80.7 | 79.1 | 75.6 | 77.7 | 53.5 | 93.9 | 40.3 | 62.2 | 70.4 | 7.3E+00 | 3.1E+00 |
| CoSpaDi | 0.20 | 75.2 | 66.5 | 73.8 | 66.5 | 41.6 | 89.5 | 38.2 | 42.8 | 61.8 | 2.0E+01 | 4.3E+00 |
| CoSpaDi UG | 0.22 | 75.3 | 63.2 | 76.7 | 67.8 | 42.1 | 92.5 | 37.3 | 40.2 | 61.9 | 2.5E+01 | 2.8E+00 |
| SVD-LLM UG | 0.22 | 71.9 | 51.9 | 56.7 | 58.8 | 33.5 | 87.7 | 33.8 | 33.9 | 53.5 | 5.6E+01 | 8.5E+00 |
| CoSpaDi | 0.30 | 70.5 | 56.2 | 61.3 | 54.2 | 33.5 | 85.7 | 36.2 | 32.2 | 53.7 | 4.5E+01 | 9.2E+00 |
| Prompt | UG CR | SVD-LLM UG | CoSpaDi UG |
|---|---|---|---|
| 1 | 0.3 | 51.2 | 46.8 |
| 16 | 50.3 | 46.8 | |
| 32 | 51.3 | 45.9 | |
| 64 | 50.3 | 45.3 | |
| 128 | 50.0 | 44.8 | |
| 256 | 49.5 | 44.0 |
| Method | 1 user | 4 users | 8 users | 16 users |
|---|---|---|---|---|
| Dense baseline | 77.0 | 290.0 | 589.0 | 1344.0 |
| SVD-LLM UG | 99.4 | 386.0 | 798.0 | 1332.0 |
| CoSpaDi UG | 95.6 | 375.6 | 758.0 | 1515.0 |
| Users | Prompt 1 | Prompt 16 | Prompt 32 | Prompt 64 | Prompt 128 |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 95.6 | 93.5 | 92.4 | 101.0 | 98.0 |
| 4 | 375.6 | 374.8 | 372.4 | 393.0 | 401.0 |
| 8 | 758.0 | 742.0 | 749.4 | 802.0 | 792.0 |
| 16 | 1515.0 | 1479.6 | 1472.0 | 1521.0 | 1573.0 |
LLM Compression
Large language model compression reduces the memory, compute, and context costs of LLMs while aiming to preserve their capabilities.
See all 294 papers