SemEnrich: Self-Supervised Semantic Enrichment of Radiology Reports for Vision-Language Learning
Organizations: Department of Biomedical Data Science, Stanford University
Abstract
Medical vision-language datasets are often limited in size and biased toward negative findings, as clinicians report abnormalities mostly but might omit some positive/neutral findings because they might be considered as irrelevant to the patient's condition. We propose a self-supervised data enrichment method that leverages semantic clustering of report sentences. Then we enrich the findings in the medical reports in the training set by adding positive/neutral observations from different clusters in a self-supervised manner. Our approach yields consistent gains in supervised fine-tuning (5.63%, 3.04%, 7.40%, 5.30%, 7.47% average gains on COMET score, Bert score, Sentence Bleu, CheXbert-F1 and RadGraph-F1 scores respectively). Ablation studies confirm that improvements stem from semantic clustering rather than random augmentation. Furthermore, we introduce a way to incorporate semantic cluster information into the reward design for GRPO training, which leads to further performance gains (2.78%, 3.14%, 12.80% average gains on COMET score, Bert score and Sentence Bleu scores respectively). We share our code at https://github.com/igulluk/SemEnrich
Figures & tables
| Metric | Method | DS-R1-Qwen-1.5B | Gemma3-4B | DS-R1-Llama-8B | Qwen3-8B | Mistral-7B | Mean |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Sentence-BLEU-1 | Baseline | 27.58 0.87 | 21.63 0.70 | 27.45 0.86 | 28.11 1.17 | 29.87 1.67 | 26.93 |
| K-means-1000 | 26.40 0.66 | 22.80 0.74 | 26.85 1.00 | 26.88 0.71 | 23.12 0.52 | 25.21 | |
| K-means-2000 | 28.74 0.97 | 22.25 0.70 | 29.09 0.77 | 29.36 0.94 | 29.58 0.69 | 27.80 | |
| K-means-5000 | 28.16 0.62 | 23.32 0.32 | 29.38 0.61 | 29.40 0.79 | 32.53 1.15 | 28.56 | |
| DBSCAN | 27.03 1.31 | 21.36 0.83 | 28.44 0.69 | 28.02 0.56 | 28.89 1.00 | 26.75 | |
| HDBSCAN | 29.51 0.81 | 23.83 0.91 | 29.11 0.54 | 30.35 1.35 | 32.64 1.00 | 29.09 |
| Metric | Method | DS-R1-Qwen-1.5B | Gemma3-4B | DS-R1-Llama-8B | Qwen3-8B | Mistral-7B | Mean |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| COMET | Baseline | 63.68 0.49 | 62.05 0.53 | 63.95 0.48 | 63.80 0.80 | 63.59 0.77 | 63.41 |
| Random expansion | 63.97 0.48 | 61.97 0.41 | 64.53 0.57 | 64.35 0.28 | 61.53 0.47 | 63.27 | |
| HDBSCAN | 67.34 0.41 | 64.59 0.65 | 67.44 0.31 | 67.71 0.73 | 69.16 0.57 | 67.25 | |
| BERTScore-F1 | Baseline | 67.60 0.48 | 65.35 0.31 | 67.83 0.44 | 67.79 0.67 | 67.86 0.75 | 67.29 |
| Random expansion | 67.06 0.55 | 65.43 0.31 | 67.91 0.55 | 67.62 0.11 | 66.50 0.57 | 66.91 | |
| HDBSCAN | 69.66 0.42 | 66.80 0.60 | 69.80 0.34 | 70.07 0.69 | 71.35 0.56 | 69.54 |
| Metric | Model | ||
|---|---|---|---|
| COMET | Qwen2.5-VL-3B | 0.6179 0.003 | 0.5973 0.002 |
| Qwen3-VL-4B | 0.6125 0.003 | 0.5989 0.003 | |
| BERTScore-F1 | Qwen2.5-VL-3B | 0.7211 0.002 | 0.6952 0.002 |
| Qwen3-VL-4B | 0.7193 0.003 | 0.7000 0.002 | |
| ROUGE-L | Qwen2.5-VL-3B | 0.3204 0.004 | 0.2792 0.004 |
| Qwen3-VL-4B | 0.3203 0.005 | 0.2818 0.005 |
Appendix figures & tables29 assets
Supplementary material from the paper’s appendix.
Appendix
| Statistic | Value |
|---|---|
| Total Sentences | 66,477 |
| Total Clusters | 3,216 |
| Average Cluster Size | 20.67 |
| Median Cluster Size | 11.0 |
| Min Cluster Size | 5 |
| Max Cluster Size | 1,522 |
| Statistic | Value |
|---|---|
| Total Sentences | 184,535 |
| Total Clusters | 5,000 |
| Average Cluster Size | 36.91 |
| Median Cluster Size | 31.0 |
| Min Cluster Size | 1 |
| Max Cluster Size | 296 |
| Model | COMET | BERTScore | S-BLEU-1 | RadGraph |
|---|---|---|---|---|
| Med-Flamingo | 51.18 | 62.63 | 6.79 | 10.47 |
| LLaVA-Med | 61.31 | 58.17 | 8.80 | 4.44 |
| CXR-LLaVA | 67.40 | 63.56 | 17.60 | 13.63 |
| CheXagent | 60.81 | 63.46 | 17.66 | 14.83 |
| LLaVA-Rad | 65.75 | 65.72 | 18.57 | 15.75 |
| Mistral-7B (Baseline) | 63.59 0.77 | 67.86 0.75 | 29.87 1.67 | 30.21 1.72 |
| Metric | Baseline | HDBSCAN (ours) | |
|---|---|---|---|
| Sentence-BLEU-1 | 23.88 0.91 | 30.35 0.18 | |
| METEOR | 27.04 0.99 | 30.17 0.32 | |
| CheXbert-14 | 52.70 0.44 | 55.80 2.24 | |
| RadGraph-F1 | 22.69 1.17 | 25.28 0.72 |
| Model | S-BLEU-1 | METEOR | CheXbert-14 | RadGraph |
|---|---|---|---|---|
| Med-Flamingo Moor et al. (2023) | 13.05 | 13.62 | 54.00 | 18.59 |
| LLaVA-Med Li et al. (2023a) | 17.99 | 14.54 | 54.00 | 7.68 |
| CXR-LLaVA Lee et al. (2025) | 30.30 | 28.10 | 32.75 | 17.50 |
| CheXagent Chen et al. (2024) | 35.69 | 32.31 | 58.00 | 22.35 |
| LLaVA-Rad Chaves et al. (2024) | 37.84 | 33.64 | 55.25 | 19.35 |
| Ours (Baseline) | 23.88 | 27.04 | 52.70 | 22.69 |
| Encoder (dim) | S-BLEU-1 | METEOR | CheXbert-14 | RadGraph | Clust./Assig. |
|---|---|---|---|---|---|
| Baseline | 23.88 | 27.04 | 52.70 | 22.69 | — |
| MiniLM (384) | 30.35 | 30.17 | 55.80 | 25.28 | 836 / 16,961 |
| Stella (1024) | 35.70 | 33.41 | 54.40 | 23.28 | 534 / 12,772 |
| GTE-Qwen2 (1536) | 33.76 | 31.97 | 52.90 | 22.05 | 576 / 11,399 |
| PubMedBERT (768) | 36.59 | 35.88 | 52.80 | 24.44 | 536 / 6,855 |
| BioBERT (768) | 24.75 | 27.70 | 54.10 | 23.13 | 628 / 8,179 |
| Recovered normal finding | % of reports |
|---|---|
| normal heart size | 22.0 |
| no osseous abnormalities | 21.8 |
| no pleural effusion or pneumothorax | 19.6 |
| no pneumothorax | 11.0 |
| normal pulmonary vasculature | 8.2 |
| Statistic | % |
|---|---|
| Mean purity | 97.9 |
| Median purity | 100.0 |
| Clusters pure | 92.5 |
| Clusters pure | 97.0 |
| Insertion-weighted purity | 99.78 |
| Abnormal-injection rate | 0.22 |
| Model | Baseline | DBSCAN | HDBSCAN | K-means-1000 | K-means-2000 | K-means-5000 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| DS-R1-Qwen-1.5B | 17.26 4.85 | 18.37 2.99 | 21.19 5.09 | 23.54 4.17 | 23.23 4.84 | 21.65 4.93 |
| Gemma3-4B | 17.73 1.85 | 9.34 2.77 | 20.06 2.05 | 17.17 4.32 | 11.07 2.18 | 12.88 1.16 |
| DS-R1-Llama-8B | 31.90 3.44 | 23.15 2.27 | 24.93 4.47 | 29.70 2.37 | 26.30 3.89 | 27.51 5.28 |
| Qwen3-8B | 21.97 5.39 | 22.48 4.14 | 25.02 3.51 | 26.22 3.12 | 21.78 4.80 | 25.77 4.69 |
| Mistral-7B | 15.89 4.30 | 17.01 4.22 | 19.13 5.79 | 24.82 3.76 | 16.03 3.01 | 21.67 2.87 |
| Mean | 20.95 | 18.07 | 22.06 | 24.29 | 19.68 | 21.90 |
| Model | Baseline | DBSCAN | HDBSCAN | K-means-1000 | K-means-2000 | K-means-5000 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| DS-R1-Qwen-1.5B | 26.36 0.98 | 26.97 1.70 | 30.13 1.18 | 29.90 1.27 | 30.94 1.53 | 28.63 1.20 |
| Gemma3-4B | 20.48 0.64 | 20.70 0.98 | 23.52 1.16 | 25.68 0.95 | 23.18 0.64 | 23.04 0.08 |
| DS-R1-Llama-8B | 26.26 1.12 | 28.10 1.21 | 29.72 0.79 | 30.87 1.43 | 30.51 1.05 | 30.46 1.27 |
| Qwen3-8B | 27.21 1.43 | 27.57 0.89 | 31.21 1.97 | 29.92 1.37 | 31.57 1.36 | 30.38 0.86 |
| Mistral-7B | 29.42 1.83 | 27.87 1.52 | 33.51 1.66 | 30.67 1.09 | 33.13 1.41 | 33.78 1.63 |
| Mean | 25.95 | 26.24 | 29.62 | 29.41 | 29.87 | 29.26 |
| Model | Baseline | DBSCAN | HDBSCAN | K-means-1000 | K-means-2000 | K-means-5000 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| DS-R1-Qwen-1.5B | 35.39 0.81 | 36.90 1.48 | 39.40 1.04 | 40.43 0.94 | 40.88 1.41 | 38.72 1.03 |
| Gemma3-4B | 31.61 0.66 | 32.40 0.71 | 34.50 1.15 | 37.03 0.75 | 34.91 0.57 | 34.34 0.09 |
| DS-R1-Llama-8B | 35.33 0.88 | 38.13 1.07 | 38.99 0.75 | 41.42 1.22 | 40.83 1.01 | 40.03 1.18 |
| Qwen3-8B | 35.97 1.43 | 37.66 0.67 | 39.99 1.60 | 40.69 0.91 | 41.26 1.15 | 39.85 0.81 |
| Mistral-7B | 37.48 1.65 | 38.85 1.41 | 42.67 1.42 | 41.83 0.77 | 43.23 1.32 | 43.25 1.50 |
| Mean | 35.16 | 36.79 | 39.11 | 40.28 | 40.22 | 39.24 |
| Model | Baseline | DBSCAN | HDBSCAN | K-means-1000 | K-means-2000 | K-means-5000 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| DS-R1-Qwen-1.5B | 25.59 0.95 | 29.53 1.42 | 32.44 0.96 | 27.42 0.67 | 31.05 0.65 | 31.98 0.86 |
| Gemma3-4B | 23.67 0.69 | 24.77 1.05 | 27.64 0.95 | 23.19 0.71 | 23.72 0.74 | 26.93 0.49 |
| DS-R1-Llama-8B | 26.73 1.17 | 31.19 1.30 | 32.02 0.88 | 28.06 1.19 | 31.86 0.89 | 33.17 0.91 |
| Qwen3-8B | 26.14 1.21 | 29.93 0.87 | 33.06 1.37 | 28.45 0.69 | 32.09 0.90 | 33.19 0.60 |
| Mistral-7B | 25.44 1.51 | 29.89 1.02 | 34.72 1.29 | 23.76 0.57 | 32.30 0.74 | 34.71 1.57 |
| Mean | 25.51 | 29.06 | 31.97 | 26.18 | 30.21 | 31.99 |
| Model | Baseline | DBSCAN | HDBSCAN | K-means-1000 | K-means-2000 | K-means-5000 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| DS-R1-Qwen-1.5B | 37.79 0.99 | 36.13 1.34 | 40.54 0.99 | 37.53 0.75 | 39.83 1.20 | 38.96 0.86 |
| Gemma3-4B | 31.59 0.86 | 30.52 0.96 | 34.09 1.21 | 33.51 0.71 | 32.43 0.44 | 33.32 0.17 |
| DS-R1-Llama-8B | 37.80 0.81 | 37.80 0.83 | 40.47 0.79 | 38.27 1.04 | 40.24 0.93 | 40.39 0.85 |
| Qwen3-8B | 38.35 1.30 | 37.09 0.59 | 41.40 1.52 | 38.10 0.69 | 40.36 0.99 | 40.42 0.93 |
| Mistral-7B | 39.44 1.68 | 36.86 1.19 | 44.12 1.15 | 34.75 0.62 | 40.53 0.96 | 43.86 1.37 |
| Mean | 37.00 | 35.68 | 40.12 | 36.43 | 38.68 | 39.39 |
| Model | Baseline | DBSCAN | HDBSCAN | K-means-1000 | K-means-2000 | K-means-5000 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| DS-R1-Qwen-1.5B | 19.04 0.86 | 17.45 1.57 | 19.04 1.09 | 15.83 1.00 | 18.48 1.44 | 17.21 0.96 |
| Gemma3-4B | 12.06 0.51 | 10.05 0.75 | 12.82 0.87 | 11.55 0.68 | 10.55 0.68 | 11.87 0.41 |
| DS-R1-Llama-8B | 18.76 0.84 | 18.39 1.06 | 18.58 0.96 | 16.63 1.33 | 18.24 1.02 | 18.96 1.04 |
| Qwen3-8B | 20.27 1.74 | 18.22 0.65 | 20.10 1.75 | 16.29 1.03 | 18.99 1.38 | 18.74 0.99 |
| Mistral-7B | 23.53 1.87 | 20.96 1.57 | 22.56 1.53 | 15.82 0.82 | 21.12 1.26 | 23.34 1.43 |
| Mean | 18.73 | 17.01 | 18.62 | 15.22 | 17.48 | 18.02 |
| Model | Baseline | DBSCAN | HDBSCAN | K-means-1000 | K-means-2000 | K-means-5000 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| DS-R1-Qwen-1.5B | 30.32 0.89 | 28.32 1.22 | 30.49 1.08 | 26.60 0.72 | 29.39 1.07 | 28.79 0.57 |
| Gemma3-4B | 23.64 0.52 | 21.89 0.66 | 24.67 0.88 | 22.54 0.69 | 22.27 0.55 | 23.85 0.42 |
| DS-R1-Llama-8B | 29.96 0.76 | 29.40 0.98 | 30.32 0.84 | 27.17 0.97 | 29.48 0.76 | 30.45 0.82 |
| Qwen3-8B | 31.06 1.22 | 29.22 0.64 | 31.27 1.33 | 26.99 0.84 | 29.89 1.05 | 30.14 0.65 |
| Mistral-7B | 33.43 1.51 | 30.70 1.21 | 33.65 1.23 | 24.56 0.56 | 31.30 1.01 | 34.26 1.15 |
| Mean | 29.68 | 27.91 | 30.08 | 25.57 | 28.47 | 29.50 |
| Model | Baseline | HDBSCAN | Random expansion |
|---|---|---|---|
| DS-R1-Qwen-1.5B | 17.26 4.85 | 21.19 5.09 | 20.86 5.00 |
| Gemma3-4B | 17.73 1.85 | 20.06 2.05 | 18.98 5.45 |
| DS-R1-Llama-8B | 31.90 3.44 | 24.93 4.47 | 21.68 4.60 |
| Qwen3-8B | 21.97 5.39 | 25.02 3.51 | 26.82 5.30 |
| Mistral-7B | 15.89 4.30 | 19.13 5.79 | 14.84 2.02 |
| Mean | 20.95 | 22.06 | 20.63 |
| Model | Baseline | HDBSCAN | Random expansion |
|---|---|---|---|
| DS-R1-Qwen-1.5B | 63.68 0.49 | 67.34 0.41 | 63.97 0.48 |
| Gemma3-4B | 62.05 0.53 | 64.59 0.65 | 61.97 0.41 |
| DS-R1-Llama-8B | 63.95 0.48 | 67.44 0.31 | 64.53 0.57 |
| Qwen3-8B | 63.80 0.80 | 67.71 0.73 | 64.35 0.28 |
| Mistral-7B | 63.59 0.77 | 69.16 0.57 | 61.53 0.47 |
| Mean | 63.41 | 67.25 | 63.27 |
| Model | Baseline | HDBSCAN | Random expansion |
|---|---|---|---|
| DS-R1-Qwen-1.5B | 27.58 0.87 | 29.51 0.81 | 26.88 1.01 |
| Gemma3-4B | 21.63 0.70 | 23.83 0.91 | 22.18 0.49 |
| DS-R1-Llama-8B | 27.45 0.86 | 29.11 0.54 | 27.59 0.71 |
| Qwen3-8B | 28.11 1.17 | 30.35 1.35 | 27.17 0.44 |
| Mistral-7B | 29.87 1.67 | 32.64 1.00 | 28.85 1.02 |
| Mean | 26.93 | 29.09 | 26.53 |
| Model | Baseline | HDBSCAN | Random expansion |
|---|---|---|---|
| DS-R1-Qwen-1.5B | 26.36 0.98 | 30.13 1.18 | 28.33 1.41 |
| Gemma3-4B | 20.48 0.64 | 23.52 1.16 | 22.24 0.61 |
| DS-R1-Llama-8B | 26.26 1.12 | 29.72 0.79 | 28.74 1.24 |
| Qwen3-8B | 27.21 1.43 | 31.21 1.97 | 28.34 0.60 |
| Mistral-7B | 29.42 1.83 | 33.51 1.66 | 32.33 1.72 |
| Mean | 25.95 | 29.62 | 28.00 |
| Model | Baseline | HDBSCAN | Random expansion |
|---|---|---|---|
| DS-R1-Qwen-1.5B | 37.79 0.99 | 40.54 0.99 | 36.73 1.11 |
| Gemma3-4B | 31.59 0.86 | 34.09 1.21 | 31.77 0.59 |
| DS-R1-Llama-8B | 37.80 0.81 | 40.47 0.79 | 37.79 0.86 |
| Qwen3-8B | 38.35 1.30 | 41.40 1.52 | 37.28 0.44 |
| Mistral-7B | 39.44 1.68 | 44.12 1.15 | 38.24 1.12 |
| Mean | 37.00 | 40.12 | 36.36 |
| Model | Baseline | HDBSCAN | Random expansion |
|---|---|---|---|
| DS-R1-Qwen-1.5B | 19.04 0.86 | 19.04 1.09 | 17.42 1.20 |
| Gemma3-4B | 12.06 0.51 | 12.82 0.87 | 11.95 0.81 |
| DS-R1-Llama-8B | 18.76 0.84 | 18.58 0.96 | 18.21 1.32 |
| Qwen3-8B | 20.27 1.74 | 20.10 1.75 | 17.82 0.45 |
| Mistral-7B | 23.53 1.87 | 22.56 1.53 | 20.36 1.32 |
| Mean | 18.73 | 18.62 | 17.15 |
| Model | Baseline | HDBSCAN | Random expansion |
|---|---|---|---|
| DS-R1-Qwen-1.5B | 30.32 0.89 | 30.49 1.08 | 28.04 0.89 |
| Gemma3-4B | 23.64 0.52 | 24.67 0.88 | 23.28 0.70 |
| DS-R1-Llama-8B | 29.96 0.76 | 30.32 0.84 | 29.19 0.95 |
| Qwen3-8B | 31.06 1.22 | 31.27 1.33 | 28.55 0.42 |
| Mistral-7B | 33.43 1.51 | 33.65 1.23 | 29.57 1.08 |
| Mean | 29.68 | 30.08 | 27.72 |
| Model | Baseline | HDBSCAN | Random expansion |
|---|---|---|---|
| DS-R1-Qwen-1.5B | 35.39 0.81 | 39.40 1.04 | 37.56 1.25 |
| Gemma3-4B | 31.61 0.66 | 34.50 1.15 | 33.39 0.73 |
| DS-R1-Llama-8B | 35.33 0.88 | 38.99 0.75 | 37.80 1.38 |
| Qwen3-8B | 35.97 1.43 | 39.99 1.60 | 37.63 0.49 |
| Mistral-7B | 37.48 1.65 | 42.67 1.42 | 40.02 1.46 |
| Mean | 35.16 | 39.11 | 37.28 |
| Model | Baseline | HDBSCAN | Random expansion |
|---|---|---|---|
| DS-R1-Qwen-1.5B | 67.60 0.48 | 69.66 0.42 | 67.06 0.55 |
| Gemma3-4B | 65.35 0.31 | 66.80 0.60 | 65.43 0.31 |
| DS-R1-Llama-8B | 67.83 0.44 | 69.80 0.34 | 67.91 0.55 |
| Qwen3-8B | 67.79 0.67 | 70.07 0.69 | 67.62 0.11 |
| Mistral-7B | 67.86 0.75 | 71.35 0.56 | 66.50 0.57 |
| Mean | 67.29 | 69.54 | 66.91 |
| Model | ||
|---|---|---|
| Qwen2.5-VL-3B | 0.2704 0.0035 | 0.2361 0.0042 |
| Qwen3-VL-4B | 0.2706 0.0044 | 0.2354 0.0034 |
| Model | ||
|---|---|---|
| Qwen2.5-VL-3B | 0.2621 ± 0.0034 | 0.2335 ± 0.0054 |
| Qwen3-VL-4B | 0.2620 ± 0.0048 | 0.2344 ± 0.0032 |
| Model | ||
|---|---|---|
| Qwen2.5-VL-3B | 0.1825 ± 0.0029 | 0.1599 ± 0.0027 |
| Qwen3-VL-4B | 0.1847 ± 0.0041 | 0.1578 ± 0.0023 |
Radiology VLMs
Radiology vision-language models (VLMs) align medical images and text to support grounded diagnosis, reporting, retrieval, and clinical reasoning.
See all 109 papers